تعداد بازدید: ۶
تاريخ انتشار: سه‌شنبه،۱ فروردین ۱۳۹۶
ساعت انتشار: ۰۹:۰۵
خودبینی وخودزنی، عدم جهان بینی و خیانت لرهای زندیه و در نتیجه حاکم شدن آغامحمدخان مغول جتایتکار
ترابر نیوز:   سلسله زندیه → 
۱۱۲۹/(قمری)–۱۲۰۹/۱۷۹۴
 ←

پرچم نشان نظامی
پایتخت شیراز، تهران،[پانویس ۱]اصفهان،[پانویس ۲]کرمان[پانویس ۳] زبان‌(ها) فارسی (زبان رسمی) (زبان لکی)) دین اسلام تشیع دولت پادشاهی شاه  - ۱۷۵۰–۱۷۷۹ کریم‌خان زند (اولین)  - ۱۷۸۹–۱۷۹۴ لطفعلی‌خان زند(آخرین) تاریخچه    - تأسیس ۱۱۲۹/(قمری)  - انقراض ۱۲۰۹/۱۷۹۴ زندیان یا زندیه یا دودمان زند نام سلسله‌ای ایرانی و از طایفه لک از لرهای شمالیبودند[۱][۲] که میان فروپاشی افشاریان تا برآمدن قاجار به درازای چهل و شش سال درایران حکومت می‌کردند. این سلسله به سردمداری کریم خان زند از طایفه زند از سال ۱۱۶۳ هجری قمری در ایران به قدرت رسید. کریم‌خان، ایلخان طایفه زند بود. پدرش «ایناق خان» نیز ایلخان بود. کریم خان در آغاز یکی از سرلشکران سپاه نادرشاه افشاربود که پس از مرگ نادر با همراهانش بازگشت. او فردی مدبر[۳] بود. او را در برخورد با مردمان نیکوترین فرمانروا پس از حمله اعراب به ایران دانسته‌اند. کریم خان خود راوکیل الرعایا نامید و از لقب شاه پرهیز کرد. او بطور موقتی ملایر را پایتخت و مقر فرماندهی خود نمود توانست بر کل ایران مسلط شود و سپس[۴][۵] شیراز را پایتخت خود گردانید و در آبادانی آن کوشش نمود. ارگ، بازار، حمام و مسجد وکیل شیراز ازکریمخان زند وکیل الرعایا به یادگار مانده‌است. کریمخان زند وکیل الرعایا (۱۱۹۳ – ۱۱۶۳ ه‍. ق) توانست پس از فروپاشی حکومتنادرشاه افشار، تمام بخش‌های مرکزی، شمالی، غربی و جنوبی ایران را تحت حکومت خود درآورد. همچنین برادر وی، صادق‌خان زند، نیز موفق شد در سال ۱۱۸۹ ق. بصره را از امپراتوری عثمانی جدا کرده و به ایران پیوست نماید و از این طریق، نفوذ ایران را بر سراسر اروندرود، بحرین و جزایر جنوبی خلیج فارس مسلم گرداند.       پیروزی کریم‌خان زندویرایش تشمال کریم (کریم خان زند) از تیرهٔ زند بگله بود. تیرهٔ زند بگله مهم‌ترین تیرهٔ طایفهٔ زند به حساب می‌آمده‌است؛ و از اصلی‌ترین طوایف مادها محسوب می‌شوند. طایفهٔ زند گروهی بودند با معیشت شبانی که از اراضی دامنهٔ زاگرس به دهستان پری و کمازان در نزدیکی ملایر کوچ کرده بودند.» معمولاً زندها را شاخه‌ای از طوایف مردم لک[۶] به حساب آورده‌اند. یقیناً از نواحی شمال لرستان کوچ کرده و به وسیله شاه عباس صفوی در اطراف ملایر و بروجرد اسکان داده شده‌اند.[۷] پس از مرگ نادر کریم‌خان نیرویی به هم زد و پس از چندی با دو خان لر بختیاری به نامهای ابوالفتح‌خان بختیاری و علیمردان خان بختیاری ائتلافی فراهم ساخت و کسی را که از سوی مادری از خاندان صفوی می‌دانستند، به نام ابوتراب میرزا (شاه‌اسماعیل سوم) را به شاهی برگزیدند. در این اتحاد علیمردان خان بختیاری وکیل‌الدوله (نایب‌السلطنه) بود و ابوالفتح‌خان بختیاری حاکم اصفهان و کریم‌خان زند نیز سرلشکر سپاه بود. اما چندی که گذشت علیمردان خان بختیاری، ابوالفتح‌خان بختیاری را کشت و بر دیگر همراهش کریم خان زند شورید ولی سرانجام پیروزی با کریم‌خان زند بود.[۸][۹] کریم خان پس از شانزده سال مبارزه دایمی توانست بر تمامی حریفان خود از جملهمحمدحسن خان قاجار و آزاد خان افغان غلبه کند و صفحات مرکزی و شمالی و غربی و جنوبی ایران را در اختیار بگیرد. وی به انگلیسی‌ها روی خوش نشان نداد و همواره می‌گفت آن‌ها می‌خواهند ایران را مانند هندوستان کنند. برادر وی، صادق خان، نیز موفق شد در سال ۱۱۸۹ ه‍. ق. بصره را از حکومت عثمانی منتزع نماید و به این ترتیب، نفوذ اوامر دولت ایران را بر سراسر اروندرود و بحرین و جزایر جنوبی خلیج فارس مسلم گرداند.
تاریخ ایران دوران باستان نیا-ایلامی ۳۲۰۰–۲۷۰۰ پیش از میلاد عیلام ۲۷۰۰–۵۳۹ پیش از میلاد منائیان ۸۵۰–۶۱۶ پیش از میلاد   شاهنشاهی ماد ۶۷۸–۵۵۰ پیش از میلاد (سکاها ۶۵۲–۶۲۵ پیش از میلاد) هخامنشیان ۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد سلوکیان ۳۱۲–۶۳ پیش از میلاد اشکانیان ۲۴۷ پیش از میلاد–۲۲۴ پس از میلاد ساسانیان ۲۲۴–۶۵۱   سده‌های میانه خلافت راشدین ۶۵۱–۶۶۱ امویان ۶۶۱–۷۵۰ خلافت عباسیان ۷۵۰–۱۲۵۸ طاهریان ۸۲۱–۸۷۳ زیاریان ۹۲۸–۱۰۴۳ صفاریان ۸۶۷–۱۰۰۲ آل بویه ۹۳۴–۱۰۵۵ سامانیان ۸۷۵–۹۹۹   غزنویان ۹۶۳–۱۱۸۶ سلجوقیان ۱۰۳۷–۱۱۹۴ خوارزمشاهیان ۱۰۷۷–۱۲۳۱ ایلخانان ۱۲۵۶–۱۳۳۵ چوپانیان ۱۳۳۵–۱۳۵۷ مظفریان ۱۳۳۵–۱۳۹۳ جلایریان ۱۳۳۶–۱۴۳۲ سربداران ۱۳۳۷–۱۳۷۶   تیموریان ۱۳۷۰–۱۴۰۵ قراقویونلو ۱۴۰۶–۱۴۶۸ تیموریان ۱۴۰۵–۱۵۰۷ آق‌قویونلو ۱۴۶۸–۱۵۰۸   معاصر اولیه صفویان ۱۵۰۱–۱۷۲۱ هوتکیان ۱۷۰۹–۱۷۳۸   افشاریان ۱۷۳۸–۱۷۵۰ زندیان ۱۷۵۰–۱۷۹۴ افشاریان ۱۷۵۰–۱۷۹۶   قاجاریان ۱۷۹۶–۱۹۲۵   معاصر دودمان پهلوی ۱۹۲۵–۱۹۷۹ دولت موقت ایران ۱۹۷۹–۱۹۸۰ جمهوری اسلامی ۱۹۸۰–امروز نوشتارهای مرتبط گاهشمار تاریخ ایران تاریخ اقتصاد ایران تاریخ آموزش در ایران تاریخ نظامی ایران تاریخ دریانوردی ایران این جعبه:  نمایش   بحث   ویرایش     زندیان پس از کریم‌خان زندویرایش پس از در گذشت کریم خان زند دگرباره جانشینان او به جان هم افتادند و با جنگ و نزاع‌های مستمر، زمینهٔ تقویت و کسب اقتدار آغا محمد خان و سلسلهٔ قاجار را فراهم آوردند. در سال ۱۲۰۹ هجری قمری لطفعلی خان آخرین فرمانروای زند پس از رشادت‌های بسیار، به دست آغا محمدخان قاجار کشته شد. آغامحمدخان با به دست آوردن شهر شیراز دست به کشتار کسانی که از دودمان زند بودند زد، پسران لطفعلی خان را اخته نمود و دستور تجاوز جنسی به زن باردار و دختر لطفعلی خان زند و دیگر زنان این دودمان را داد و گروهی از افراد طایفهٔ زند نیز به اطراف متواری شدند تا دست آقامحمد خان به آنان نرسد.[نیازمند منبع] عده‌ای از وابستگان نزدیک این خاندان را با خود به تهران آورد و در قلعه‌ای قدیمی دریافت‌آباد امروزی زندانی نمود که در اواخر قاجاریه توانستند اراضی اطراف را به دست آورند و همان‌جا اقامت کنند و دیگر وابستگان این خاندان یا کشته شدند یا به عثمانیگریختند و یا مهاجرت کردند تا جان زن و فرزندانشان در امان باشد. امروزه در استان‌های لرستان، کرمانشاه، کردستان، همدان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، کرمان و خراسان بازماندگان طایفه زند زندگی می‌کنند. دستگاه دیوانی زند به رهبری حاج ابراهیم کلانتر که به لطفعلی خان خیانت کرده بود یکراست به قاجارها پیوست و به جز تنی چند که به واپسین فرمانروای زند تا دم مرگ وفادار ماندند دیگران رویهٔ ابراهیم خان را پیش گرفتند.     کوچ طایفه زند به کهگیلویه وبویراحمد و فارسویرایش
مسجد وکیل در شهر شیراز یادگار کریم خان زند تعدادی از طایفه زند چون وضعیت را نامناسب دیدند و بزرگان طایفه زند هرکدام برای رسیدن به قدرت دست به کشتار یک دیگر زده بوده‌اند و اتحاد طایفه ازهم پاشیده بود و آقامحمدخان قاجار به شیراز به کررا حمله می‌کرد، شبانه و مخفیانه به سمت کوهستان‌های سخت گذر بویر احمد حرکت کردند تا جان زن و فرزندانشان در امان باشد و تا زمانی که سلسله عوض شد در همان‌جا می‌زیستند و بعد از مرگ آقا محمد خان قاجار که کینه این طایفه را بر دل داشت و قتل‌عام این طایفه به پایان رسید، باز ماندگان طایفه کریم خان به یاسیچ یا همان یاسوج کنونی کوچ کردند ودران مکان اقامت گزیدنند و در این مدت صاحب مال و منال خوبی شداند. بعد سال‌ها مخفیانه زندگی کردن حاج نیاز بزرگ طایفه به سمت اردکان فارس هجرت نمود وبا ورود ایشان به این منطقه کسی یارای مقابله با این طایفه لک را نداشت و به بزرگی و خانی منطقه درآمد و ایشان برای همیشه در این مکان اقامت کردند و بعد از حاج نیازیاسیچی فرزندش حاج علی خان وحاج باباخان و فرزندان ایشان بر بلوکات اردکان فارس خانی و کلانتری کردند و از این طایفه در فارسنامه ناصری یاد شده‌است. ایشان کلیه دهات مجاور را خریداری کردند و خراج سالیانه حکومت را یکجا می‌پرداختند این طایفه برای قدردانی از زحمات حاج نیاز بعدها نام خانوادگی نیازی را برای فامیل خود انتخاب کردند از حاج نیاز یاسیچی قران‌های خطی بر پوست آهو برای وراث آن به جای مانده‌است؛ و در دوره پهلوی که مبارزات علیه خوانین آغاز شده ایشان بدون مقاومت قدرت را به حکومت مرکزی تحویل دادند. فارسنامه ناصری از دیگر بازماندگان طایفه زند که به یافت آباد از مناطق تهران کنونی تبعید شده بودند نیز در اواخر دوره قاجاریه هرمزخان زند، رضا قلی بک میرزا و بعد از او مرتضی خان زندمعروف به مرتضی خان یافت آبادی موفق به تملک یافت آباد، اسلام شهر و روستاهای اطراف شدند که البته در رابطه با این مالکیت همواره باعبدالحسین میرزا فرمانفرمامعروف به شازده فرمانفرما از شاهزادگان صاحب نفوذ قاجار اختلافاتی وجود داشت که در نهایت پس از نزاعی طولانی و خشونت بار در دوران پهلوی اول با رای دادگاه مالکیت یافت آباد به خوانین زند رسید. مرتضی خان یافت آبادی نیز همچون دیگر اقوام خود جوانمرد و مردم دار بود و به عنوان یکی از پیشگامان اصلاحات ارضی بخش عمده‌ای از زمین‌های یافت آباد را به صورت داوطلبانه به مردم واگذار کرد.[نیازمند منبع] مقبره رو به تخریب وی در قبرستان یافت آباد واقع شده‌است.     فرمانروایان زندویرایش کریم خان زند: در ۱۱۶۳ ه‍. ق. در اتحادی سه‌گانه که شاه اسماعیل سوم صفوی را به پادشاهی رساند، سپهسالار ایران شد. در ۱۱۶۴ ه‍. ق. با شکست علیمردان خان بختیاری، برای مدت کوتاهی وکیل‌الدولهٔ شاه اسماعیل سوم شد ولی در سال بعد از محمدحسن خان قاجار شکست خورد و شاه اسماعیل سوم به محمدحسن خان پناه برد و ساکناشرف شد و مقام وکالت به محمدحسن خان رسید. در ۱۱۷۱ ه‍. ق. در حالی که بیشتر مناطق ایران را از دست داده بود در شیراز به محاصرهٔ محمدحسن خان درآمد ولی شیراز سقوط نکرد. یک سال بعد ورق برگشت و محمدحسن خان شکست خورد و کشته شد و شاه اسماعیل سوم دوباره نزد او بازگشت و کریم خان بار دیگر وکیل‌الدوله گردید. با مرگ شاه اسماعیل سوم در ۱۱۸۷ ه‍. ق. کریم خان از به پادشاهی رساندن حیدر میرزا (فرزند شاه اسماعیل سوم) خودداری نمود و خود را وکیل‌الرعایا نامید.[۱۰][۱۱][پانویس ۴] ابوالفتح خان زند (بار نخست، ۱۱۹۳ ه‍. ق): فرزند ارشد کریم خان که در آغاز توسطزکی خان زند (برادر مادری کریم خان) به فرمانروایی برگزیده شد، سپس زکی خان برادر کوچک‌تر ابوالفتح خان یعنی محمدعلی خان را شریک او در فرمانروایی کرد. با ظنین شدن زکی خان به او از فرمانروایی کنار گذاشته شد. در این دورهٔ کوتاه قدرت اصلی در دست زکی خان بود.[۱۲] محمدعلی خان زند (۱۱۹۳ ه‍. ق): برادر کوچک‌تر ابوالفتح خان، که نخست شریک فرمانروایی ابوالفتح خان شد و سپس با برکناری برادر، یگانه فرمانروای زند گردید. در این دورهٔ کوتاه قدرت اصلی در دست زکی خان بود.[۱۲] ابوالفتح خان زند (بار دوم، ۲۸ جمادی‌الاول ۱۱۹۳–یکشنبه ۹ شعبان ۱۱۹۳ ه‍. ق): با کشته شدن زکی خان بار دیگر به فرمانروایی رسید ولی پس از مدت کوتاهی توسط صادق خان زند (برادر تنی کریم خان) برکنار شد. صادق خان زند (یکشنبه ۹ شعبان ۱۱۹۳–۱۸ ربیع‌الاول ۱۱۹۵ ه‍. ق): پس از محاصرهٔ نافرجام شیراز، به کرمان رفت و آن جا را تصرف کرد. با ترور زکی خان خود را به شیراز رساند و مدت کوتاهی فرمانروایی ابوالفتح خان را پذیرفت ولی اندکی بعد او را برکنار کرد و خود قدرت را به دست گرفت. سرانجام از علیمراد خان زند شکست خورد و به قتل رسید و به روایتی خودکشی کرد.
تفنگ یکی از خانات زند در دوره ابولفتح خان پایتخت شدن اصفهانویرایش علیمراد خان زند (ربیع‌الاول ۱۱۹۵–ربیع‌الاول ۱۱۹۹ ه‍. ق): وی خواهرزادهٔ زکی خان بود. او در آغاز بر اصفهان فرمان می‌راند و توانست بسیاری از رقیبان را کنار بزند و بر پایتخت زندیان یعنی شیراز دست یابد. او اصفهان را پایتخت کرد و صیدمراد خان زندرا والی شیراز نمود. او یگانه جانشین کریم خان بود که به مرگ طبیعی از قدرت کنار رفت. آقامحمد خان قاجار توان فرماندهی او را می‌ستود. با این حال او به روسیه پیشنهاد کرد سرزمین‌های آن سوی ارس را به آن دولت واگذارد و در برابر فرمانروایی او از سوی روسیه به رسمیت شناخته شود و پشتیبانی گردد.[۱۳] پایتخت شدن دوبارهٔ شیرازویرایش جعفر خان زند (ربیع‌الثانی ۱۱۹۹–پنجشنبه ۲۵ ربیع‌الثانی ۱۲۰۳ ه‍. ق): پسر صادق خان و برادر مادری علیمراد خان زند بود و به همین سبب بر خلاف پدر و دیگر برادرانش توسط علیمراد خان کشته نشد. پس از مرگ علیمراد خان، توانست باقر خان خراسگانی حاکم طغیان‌گر اصفهان و گماشتهٔ پیشین علیمراد خان را شکست داده، بر اصفهان مسلط شود. نخست شیخ ویس خان زند فرزند علیمراد خان را با وعدهٔ سپردن فرمانروایی و جانشینی پدرش به اصفهان کشاند و سپس او را دستگیر و کور کرد و خود اعلام فرمانروایی نمود. در زمان او اصفهان چند بار میان زندیان و قاجارها دست به دست شد و او بار دیگر شیراز را پایتخت زندیان گردانید. پس از ۴ سال فرمانروایی عده‌ای از مخالفانش از جمله صیدمراد خان زند؛ عموزادهٔ علیمراد خان؛ شبانه بر سرش ریختند و او را کشتند و سرش را از دیوار ارگ شیراز به زیر انداختند. صیدمراد خان زند (پنجشنبه ۲۵ ربیع‌الثانی ۱۲۰۳–۱۴ شعبان ۱۲۰۳ ه‍. ق): او از بزرگان زند بود که پس از ترور جعفر خان کمتر از چهار ماه در شیراز فرمان راند. پایتخت شدن کرمانویرایش لطفعلی‌خان زند (شعبان ۱۲۰۳–چهارشنبه ۵ ربیع‌الثانی ۱۲۰۹ ه‍. ق): پسر جعفر خان و واپسین فرمانروای زند. در آغاز بر شیراز و آن گاه در کرمان - خوار و طبس با آغا محمدخان قاجار به نبرد پرداخت و ارگ بم را تسخیر کرد و تا مدتی کرمان را پایتخت زندیان قرار داد. آقامحمدخان قاجار به دفع او لشکر به کرمان آورد و آن جا را برای چهار ماه محاصره کرد؛ ولی سرانجام بر اثر خیانت لشکریانش که از طول محاصره ملول شده بودند؛ از پا درآمد. پس از کور شدن و شکنجهٔ بسیار به تهران انتقال داده و کشته شد. آرامگاه وی در بازار کفاش‌ها در بازار تهران می‌باشد.     رابطه با دیگر کشورهاویرایش زندیان با انگلستان دارای پیوندهای بازرگانی بودند و برخی سران این دودمان همچون واپسین شاهشان لطفعلی‌خان برخوردهای نزدیک و دوستانه‌ای با نمایندگان این کشور داشتند. هرچند برخورد کریم خان با انگلیسی‌ها در تاریخ پُرآوازه است؛ وی چینی‌های پیشکشی انگلیسی‌ها را در پیش رویشان شکست و ظرف‌های مسی ایرانی را به زمین زد و گفت که می‌بینید مال ما بهتر است و نیازی به ظرف‌های شما نداریم؛ ولی می‌نماید این از عاقبت اندیشی بنیانگذار این دودمان بوده باشد چه که هندوستان به تازگی بهاستعمار انگلیسی‌ها درآمده بود؛ ولی با این همه وی به شرکت انگلیسی هند شرقی پروانه زدن تجارتخانه در بوشهر را داد و تسهیلاتی بدیشان بخشید. انگلیسی‌ها پارچه‌های پشمی به ایران می‌آوردند و در برابر کریم خان ایشان را از حق گمرک معاف نمود؛ ولی بازرگانان انگلیسی حق بیرون بردن طلا و نقره را از ایران نداشتند و ناچار بودند برای بهای کالاهای خویش کالاهای ایرانی خریداری کنند. فتح بصره در سال ۱۷۷۵ (میلادی) نیز از سوی کریم خان برای از رونق انداختن بازرگانی عثمانی و رونق بخشیدن به بندرهای ایران بود چه که پنج سال پیش از آن بازرگانان انگلیسی تجارتخانه خویش را در بوشهر بسته و در بصره برپا نموده بودند و با چیرگی بر بصره آن‌ها چاره‌ای نداشتند جز اینکه شرط‌های ایران را در راه بازرگانی بپذیرند. هلند نیز در آن زمان هماورد بازرگانی انگلستان بود، این کشور در این زمان جزیره خارگرا اشغال کرد و آن را محور بازرگانی خویش با ایران و عثمانی قرار داد ولی دیری نگذشت که در سال ۱۷۷۶ (میلادی) راهزنی به نام میرمهنا ظاهراً به اشاره زندیان خارک را گرفت و هلندی‌ها را بیرون راند. همچنین روسیه نیز پیوندهای بازرگانی گسترده‌ای در این روزگار با زندیان داشته‌اند. در نیمه دوم سده هژدهم اروپاییان حرکت‌های استعماری خویش را در شرق آغاز کرده بودند و کریم خان از این جنبش اینان هشیار بوده و به پیروانش نیز هشدار می‌داده‌است.     وضع توده‌ها در دوره زندیانویرایش دوره زند به دو بخش شهریاری کریم خان و دوره پس ازآن بخش پذیر است. وضعیت مردم در زمان پادشاهی کریم‌خانویرایش او که مرد ساده‌زی بود به تجملات و انباشتن دارایی کششی نداشت و بیشتر سرمایه کشور را به مصرف نیازهای درونی کشور می‌رساند. او دوست داشت مردم در آرامش و آسایش و شادی زندگی بکنند و در راه این آرزوی خویش می‌کوشید. او که انسانی بی‌آلایش بود در توده مردم حاضر می‌شد و از روزگار آنان آگاه می‌شد و گاه در انجام کارهای پست نیز بدان‌ها یاری می‌رساند. از مهربانی و بخشش او داستان‌ها گفته شده‌است.[نیازمند منبع] وضعیت مردم پس از پادشاهی کریم‌خانویرایش با مرگ کریم خان اوضاع کشور باز به هم ریخت و نبرد بر سر قدرت بازماندگان زند فشار بسیاری به مردم آورد. حتی در برافتادن این خاندان مردمان بسیاری قربانی قاجارهاییشدند که فرمانروایی را از زندیان ربوده بودند، برای نمونه بلایی که بر سر مردم کرمانآمد را می‌توان نمونه آورد.     تبارنامهویرایش                                                                                                                                   بداق‌خان                   آغابیگم             ایناق‌خان                                                                                                                                                                           خدامرادخان   امرالله‌خان   آغابیگم   اسکندرخان   زکی‌خان   کریم‌خان فرمانروایی ۱۱۲۹ تا ۱۱۵۸ خورشیدی           صادق‌خان فرمانروایی ۱۱۵۸ تا ۱۱۶۰ خورشیدی                                                                                                                   صیدمرادخان فرمانروایی ۱۱۶۷ تا ۱۱۶۸ خورشیدی       علیمرادخان فرمانروایی ۱۱۶۱ تا ۱۱۶۴ خورشیدی                   ابوالفتح‌خان فرمانروایی ۱۱۵۸ خورشیدی   محمدعلی‌خان فرمانروایی ۱۱۵۸ خورشیدی   جعفرخان فرمانروایی ۱۱۶۴ تا ۱۱۶۷ خورشیدی   عبدالله‌خان                                                                                   شیخ‌ویس‌خان                                   لطفعلی‌خان فرمانروایی ۱۱۶۸ تا ۱۱۷۳ خورشیدی         پانویسویرایش ↑ از ۱۱۷۲ تا ۱۱۷۶ ه‍. ق. تهران پایتخت کریم خان بود ولی سپس دوباره شیراز به پایتختی برگزیده شد. (لغت‌نامهٔ دهخدا، مدخل «طهران») ↑ در زمان علیمراد خان زند ↑ در اواخر حکومت لطفعلی خان زند ↑ در متن مقالهٔ «بحران مشروعیت صفویان و مسئلهٔ پادشاهی اسماعیل سوم» تاریخ شکست علی‌مردان خان چهارلنگ بختیاری (وکیل‌الدولهٔ شاه اسماعیل سوم) از کریم خان زند ۱۱۶۵ ه‍. ق. آمده است؛ ولی در فرمانی از شاه اسماعیل سوم به تاریخ شعبان ۱۱۶۴ ه‍. ق. از کریم خان به صورت «وکیل‌الدوله محمدکریم خان زند» یاد شده است. این نشان می‌دهد که تاریخ شکست علی‌مردان خان و برکناری‌اش از مقام وکالت شاه اسماعیل سوم پیش از شعبان ۱۱۶۴ ه‍. ق. بوده است.     منابعویرایش
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ زندیان موجود است. ↑ «KARIM KHAN ZAND». Encyclopædia Iranica، ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۲ مارس ۲۰۱۶. ↑ Muhammad Karim Khan, of the Zand clan of the Lur tribe, suc- ceeded in imposing his authority on parts of the defunct Safavid empire, David Yeroushalmi,The Jews of Iran in The Nineteenth Century: Aspects of History, Community, and Culture, BRILL, 2009, ISBN 978-90-04-15288-5, p. xxxix. ↑ طباطبایی، جواد. تأملی دربارهٔ ایران، جلد نخست، دیباچه‌ای بر نظریهٔ انحطاط ایران. نشر نگاه معاصر. تهران. چاپ پنجم. ۱۳۸۵ ↑ کتاب خواجه تاجدار ↑ تاریخ اجتماعی سیاسی زندیه ↑ Vladimir Minorsky, "The Guran" in Bulletin of School of Oriental and African Studies, 11, No. ۱, (۱۹۴۳). ↑ کریم‌خان زند، «جان. ر. پری»، علی‌محمد ساکی، ص. ۲۴–۲۵ ↑ محمد رجبی نیری، تاریخ زندیه، انتشارات مصباح، ۱۳۷۶ ↑ طباطبایی، جواد. تأملی دربارهٔ ایران، جلد نخست، دیباچه‌ای بر نظریهٔ انحطاط ایران. نشر نگاه معاصر. تهران. چاپ پنجم. ۱۳۸۵. ۱۰۶–۱۰۷ ↑ * دهقان نیری، لقمان، و دیگران. «بحران مشروعیت صفویان و مسئله پادشاهی اسماعیل سوم». دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه اصفهان)، ش. ۵۰ (پاییز ۱۳۸۶): ۱–۱۶. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵–۰۵–۱۸. ↑ * مدرسی طباطبایی، حسین. برگی از تاریخ قزوین: تاریخچه‌ای از آستانهٔ شاهزاده حسین و دودمان سادات مرعشی قزوین. قم: کتابخانهٔ عمومی حضرت آیةالله العظمی مرعشی نجفی، ۱۳۶۱. ۲۳۴–۲۳۵. بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۱۵. ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ * دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل «ابوالفتح خان زند» ↑ * دانشنامهٔ ایرانیکا، مدخل «علیمراد خان زند» (به انگلیسی) پناهی سمنانی؛ آغامحمدخان قاجار، چهره حیله‌گر تاریخ مرتضی راوندی؛ تاریخ اجتماعی ایران، پوشینه دوم دکتر عبدالحسین زرین کوب؛ روزگاران (تاریخ ایران از آغازتاریخ تا سقوط سلطنت پهلوی) حق‌شناس، سید علی، حاکمیت تاریخی ایران بر جزایر تنب و بوموسی، تهران، انتشارات سنا، ۱۳۸۹. کریم‌خان زند، «جان. ر. پری»، علی‌محمد ساکی، ص. ۲۴–۲۵     پیوند به بیرونویرایش زندیه     آخرین ویرایش ۱ ماه پیش توسط Yamaha5Bot انجام شده‌است مقاله‌های مرتبط   صادق‌خان زند   ابوالفتح‌خان زند   محمدعلی‌خان زند
محتوا تحت CC BY-SA 3.0 در دسترس است  مگر خلافش ذکر شده باشد. حریم شخصی رایانه      تعداد بازدید: 3 ،       

کد خبر: 725478  |  مشاهده خبر در منبع اصلی: ترابر نیوز
گردآوری اخبار بوسیله ربات جستجوگر پارست
راجع به ربات پارست بیشتر بدانید
به اشتراک بگذارید

آخرین خبرهای اقتصادي

نرخ رسمی دلار 3 هزار و 244 تومان آنا  ۱۷ دقیقه پیش

بانک مرکزی نرخ رسمی دلار را 3 هزار و 244 تومان اعلام کرد. به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی آنا، بانک مرکزی در تازه‌ترین آمار خود، نرخ رسمی 11 ارز را افزایشی اعلام کرد. بر این اساس نرخ 25 ارز دیگر نیز کاهش یافت و 3 ارز هم بدون تغییر...

حاشیه‌های مهم‌تر از متن در اوپک انتخاب  ۱ ساعت پیش

رضا زندی روزنامه‌نگار و تحلیلگر طی مقاله ای در اعتماد نوشت:اوپک، از عجیب‌ترین سازمان‌های بین‌المللی است. حتی کشورهای موسس‌اش می‌توانند در عرصه سیاسی نزاعی سخت را دنبال کنند و همزمان دور یک میز بنشینند و برای تامین منافع مشترک‌شان به تفاهم برسند.  به روابط اين روزهاي ايران و عربستان نگاه كنيد. مقامات...

محدودیت‎های سرمایه‌گذاری خارجی در چین لغو شد انتخاب  ۱ ساعت پیش

حزب حاکم کمونیست چین روز چهارشنبه به طور رسمی، تمامی محدودیت های موجود بر روی سرمایه گذاری خارجی در این کشور را لغو کرد.  به گزارش انتخاب به نقل از ایرنا، این تصمیم در نشست کمیته مرکزی حزب حاکم کمونیست چین که با حضور رهبران این کشور برگزار شد، اتخاذ گردیده است.

آمار معاملات و اخبار بورس کالای ایران، عرضه اکو ویژن  ۱ ساعت پیش

به گزارش اکو ویژن - در روز چهارشنبه 131 هزار تن گندم خوراکی،4 هزار تن گندم دوروم، 975 تن شکر سفید، 300 تن انواع روغن ، 300 تن ذرت دانه ای و 218 تن جو دامی در قالب طرح قیمت تضمینی در این تالار عرضه می شود. تالار فرآورده های نفتی و پتروشیمی نیز امروز میزبان عرضه 85 هزار و 248 تن انواع محصول شامل...

الزامی برای انتشار پیش بینی سود در جهان وجود ندارد اکو ویژن  ۱ ساعت پیش

به گزارش اکو ویژن - پیش بینی سود آوری آتی شرکت ها یکی از مواردی است که سرمایه گذاران در تصمیمات مربوط به داد و ستد سهام از آن استفاده می کنند و در ارزش گذاری سهام مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ موضوعی که هم می تواند فرصت و هم تهدید محسوب شود. سود پیش بینی شده شرکت‌ها عنصری کلیدی در تصمیم...

کدام کشورها تولید نفت خود را کاهش دادند پیام نفت  ۱ ساعت پیش

پیام نفت: به گزارش خبرگزاری میزان، اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) به منظور کاهش مازاد عرضه نفت در بازارهای جهانی برای نخستین بار در هشت سال گذشته تولید نفت خود را کاهش دادند. کشورهای عضو اوپک و غیرعضو این سازمان مانند روسیه، در ماه نوامبر 2016 برای کاهش تولید نفت به میزان یک میلیون و 800...

ضرورت یکپارچه‌سازی در صنعت پتروشیمی پیام نفت  ۱ ساعت پیش

پیام نفت: مدیرعامل پتروشیمی مارون گفت: صنعت پتروشیمی؛ مهم‌ترین بستر رشد اقتصادی آینده کشور به شمار می رود و در این مسیر، تکمیل زنجیره ارزش از برنامه های پتروشیمی مارون است.  رحیم شریف‌موسوی با تأکید بر پیشی گرفتن صنعت پتروشیمی از صنایع نفت و گاز در اقتصاد کشور، اظهار کرد: پتروشیمی...

بیشترین محصول صادراتی ایران چیست؟ نامه  ۱ ساعت پیش

 آمارهای رسمی گویای آن است که در فروردین‌ماه سال ۱۳۹۶ میزان صادرات قطعی کالاهای غیرنفتی کشور (به استثنای نفت خام، نفت کوره، نفت سفید و همچنین بدون احتساب صادرات از محل تجارت چمدانی) بالغ بر هشت میلیون و ۶۲ هزار تن بوده که ارزش مادی این واردات به ۲۷۲۳ میلیون دلار می‌رسد. این در حالی است که واردات...

آخرهفته سبز آغاز راهی فناورانه برای همراهی با محیط‌زیست! صبا ایران  ۱ ساعت پیش

به گزارش صباایران، در این برنامه شرکت‌کنندگان متشکل ‌از مدیران، صاحبان کسب‌وکار و فعالان حوزه‌ی محیط‌زیست و صنایع وابسته ، برنامه نویسان و فعالان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (IT)، کارآفرینان، علاقه‌مندان استارت‌آپ‌ها، بازاریاب‌ها و طراحان گرافیک گرد هم می‌آیند تا طی ۵۴ ساعت ایده‌هایشان را...

بهبود شاخص های ایران درصنعت گردشگری شبکه ایران  ۱ ساعت پیش

ایران آنلاین /  در طول تاریخ، «سفر» به عنوان یک کالای لوکس در جهان شناخته شده است به این مفهوم که تنها قشر مرفه سفر می کردند، اما امروز به لطف کاهش موانع سفر و هزینه های آن، میلیون ها نفر در سراسر جهان سفر می کنند. علاوه بر کاهش هزینه های سفر، رشد درآمد مردم جهان، افزایش جمعیت طبقه...

ارسال برای دوستان

پخش اخبار زنده